Kluczowymi czynnikami ograniczającymi potencjał Zakładu Przyportowego w Odessie (OPZ) są nieefektywne zarządzanie ze strony państwa jako właściciela, a także znaczne zobowiązania dłużne nagromadzone w poprzednich latach.

Oświadczył to partner firmy Agro Gas Trading (AGT) Ołeksandr Gorbunenko w programie Jurija Romanenki, komentując przyczyny postoju OPZ.

Według Gorbunenko OPZ ma specyficzny status: formalnie jest to spółka akcyjna, jednak faktycznie – aktywo z 99% udziałem państwowym, gdzie procedury biurokratyczne bezpośrednio wpływają na efektywność zarządzania.

„Nieefektywność zarządzania państwowego bezpośrednio odbija się na tym, co dzieje się w zakładzie. Głównymi czynnikami ograniczającymi są dwa momenty: pierwszy – nieefektywna kontrola ze strony właściciela. Drugi – obecność całego takiego 'ciągu' długów i problemów z przeszłości" – zauważył partner AGT.

Gorbunenko podkreślił, że presja zadłużenia tworzy sytuację, w której przedsiębiorstwo nie może swobodnie planować wznowienia produkcji – wraz z rozpoczęciem pracy natychmiast aktywizują się wierzyciele z roszczeniami.

„Przedsiębiorstwo nie jest w stanie samodzielnie pracować, ponieważ ogromna liczba wierzycieli stoi w kolejce i czeka na moment, gdy zakład może się uruchomić i zacząć zgłaszać roszczenia" – wskazuje Gorbunenko.

Wyjaśnił, że całkowita kwota zobowiązań przedsiębiorstwa jest 5 razy wyższa niż początkowa cena prywatyzacyjna OPZ ogłoszona w 2025 roku:

„Suma zobowiązań jest pięć razy większa niż cena ogłoszona do prywatyzacji. Cena wywoławcza wynosiła około $100 mln, a suma zobowiązań przekracza $500 mln."

Zdaniem Gorbunenko przy przejrzystym modelu zarządzania zakład mógłby wrócić do swojej podstawowej funkcji – produkcji nawozów, a nie pełnić rolę platformy logistycznej:

„Dziś przedsiębiorstwo faktycznie zamieniło się w platformę do przechowywania i przeładunku zbóż. To lepsze niż nic, ale tak nie powinno być."

Przypominamy, że w latach 2019–2021 AGT współpracowała z OPZ w ramach kontraktu tollingowego. AGT dostarczyła do zakładu ponad 1,4 mld metrów sześciennych gazu, co pozwoliło uzyskać prawie 2 mln ton mocznika i amoniaku. Łączne płatności AGT na rzecz OPZ wyniosły 4,5 mld hrywien, co jest porównywalne z ceną wywoławczą OPZ na aukcji prywatyzacyjnej w 2025 roku.

Gorbunenko potwierdził również, że AGT planuje uczestniczyć w nowym konkursie prywatyzacyjnym OPZ, którego przeprowadzenie zaplanowano na 2026 rok.

Poprzedni konkurs w listopadzie 2025 roku został uznany za nieodbyty z powodu braku uczestników. Jednocześnie Gorbunenko twierdzi, że AGT bezpodstawnie nie dopuszczono do poprzedniego konkursu prywatyzacyjnego, a dla firmy tworzone były sztuczne przeszkody.