Firma Agro Gas Trading (AGT) w pełni wypełniła swoje zobowiązania kontraktowe wobec Zakładu Przyportowego w Odessie (OPZ) nawet po przejściu OPZ w tryb postoju jesienią 2021 roku.
Oświadczył to partner AGT Ołeksandr Gorbunenko w programie Jurija Romanenki, komentując rolę firmy we wspieraniu OPZ w przeddzień jego zatrzymania i podczas prób wznowienia funkcjonowania zakładu już po rozpoczęciu wojny na pełną skalę.
Według niego AGT w latach 2019-2021 pracowała z zakładem w ramach modelu tollingowego, przy którym firma samodzielnie kupowała gaz, finansowała uruchomienie agregatów i opłacała przetwarzanie surowca, otrzymując i sprzedając gotowe produkty (nawozy i amoniak).
„Braliśmy na siebie wszystkie ryzyka – cenowe, technologiczne, produkcyjne. Awansowaliśmy opłaty za przetwarzanie, finansowaliśmy remonty, przygotowanie agregatów i uruchomienie po postoju. To były realne inwestycje w przywrócenie pracy przedsiębiorstwa" – zauważył Gorbunenko.
Podkreślił, że w latach 2021–2022 AGT nie tylko wypełniła warunki finansowe kontraktów z OPZ, ale również kontynuowała utrzymywanie gotowości technicznej zakładu:
„Nawet po zakończeniu współpracy dostarczyliśmy gaz techniczny, aby zachować sprzęt w stanie roboczym. Działaliśmy odpowiedzialnie wobec strategicznego aktywa."
Gorbunenko przypomniał również, że w 2022 roku firma AGT próbowała ponownie uruchomić przedsiębiorstwo już w warunkach wojny na pełną skalę. Według niego AGT zawarła nową umowę z zakładem, zakontraktowała gaz, rozpoczęła przygotowania do produkcji i negocjacje z nabywcami produktów, jednak umowa została rozwiązana jednostronnie.
„Podpisaliśmy kontrakt, rozpoczęliśmy przygotowania do uruchomienia, a potem zakład samodzielnie rozwiązał umowę – bez wyjaśnienia przyczyn" – zauważył partner AGT.
W AGT uważają, że te fakty świadczą o systemowych trudnościach w interakcji biznesu z państwem i aktywami będącymi własnością państwową oraz o braku konsekwentnej polityki wobec przedsiębiorstw strategicznych.
W firmie podkreślają, że ich stanowisko pozostaje niezmienne: uruchomienie produkcji, stabilna praca zakładu i przejrzyste zasady dla inwestorów muszą stać się priorytetem państwa.
Przypominamy, że w 2025 roku Gabinet Ministrów Ukrainy ogłosił prywatyzację Zakładu Przyportowego w Odessie. Jednak zaplanowany na 25 listopada 2025 roku konkurs nie odbył się, a firmę AGT bez wyjaśnienia przyczyn nie dopuszczono do udziału w prywatyzacji. Oficjalne sformułowanie przyczyny odwołania aukcji, a mianowicie „brak uczestników", Gorbunenko nazywa „nieprofesjonalną wymówką". Dalsze próby AGT zaproponowania OPZ modelu uruchomienia na warunkach dostawy surowca tollingowego zostały zignorowane przez organy zarządzające zakładem.